Hầu hết chúng ta cho rằng lắng nghe là một điều hiển nhiên, sinh ra đã có và tự nhủ rằng mình đã tốt ở kĩ năng này. Tuy nhiên lắng nghe chủ động và lắng nghe thụ động là hai khái niệm khác nhau. Lắng nghe thụ động là việc đón nhận tiếng động qua tai trong khi lắng nghe chủ động cần sự tập trung, khả năng phân tích và ghi nhớ nữa. Vậy tại sao chúng ta cần học cách lắng nghe hiệu quả?

1. Lắng nghe để hiểu

Lắng nghe tốt giúp chúng ta nghe và hiểu những người xung quanh. Chỉ nghe không thì chưa đủ tốt trong giao tiếp, nhưng nghe, hiểu và cảm nhận là một cách giao tiếp hiệu quả với bất kì ai.

 2. Lắng nghe để giúp đỡ người khác

Có thể gia đình, người yêu của bạn đang muốn chia sẻ điều gì đó mà không nói ra trực tiếp? Hoặc một người rụt rè không dám nói ra suy nghĩ của mình? Với chiến lược lắng nghe hiệu quả, bạn có thể biết người đối diện đang muốn thể hiện điều gì. Thường thì khi lắng nghe, não chúng ta sẽ mất tập trung hoặc tự suy ra kết luận khi mới chỉ nghe được một nửa. Điều này sẽ cản trở chúng ta trong việc hiểu người khác hoặc giúp họ nói ra suy nghĩ của mình.

 3. Lắng nghe để học

Dù là ở trên lớp, trong cơ quan hay là lúc đi chơi, khi bạn lắng nghe hiệu quả, bạn có thể học được từ tất cả những gì bạn nghe thấy và tránh việc hiểu nhầm ý người nói. Nếu không có kĩ năng lắng nghe, bạn sẽ chỉ nghe một cách vô thức và đánh mất cơ hội rồi đấy.

Trau dồi khả năng lắng nghe sẽ giúp bạn hiểu những người xung quanh nhanh hơn, để học thêm nhiều điều mới. Mọi người sẽ muốn nói chuyện với bạn và yêu quý bạn hơn. Vậy còn chờ gì nữa? Hãy tham khảo 10 bước để lắng nghe hiệu quả như dưới đây bạn nhé.

Bước 1: Đừng nói, Hãy lắng nghe

“Nếu chúng ta sinh ra để nói nhiều hơn nghe, thì chúng ta phải có 2 cái lưỡi và 1 cái tai” – Mark Twain

Khi lắng nghe người khác nói, đừng ngắt lời hoặc chen ngang vào nói hoặc nói tiếp giùm họ. Hãy lắng nghe. Khi người đối diện nói xong, nếu bạn có điều gì khúc mắc thì hãy hỏi hoặc xác nhận lại thông tin.

shutterstock_139655165

Bước 2: Tập trung sự chú ý vào người nói

Việc nói chuyện với một người đang liếc nhìn xung quanh, nhìn chăm chú vào màn hình máy tính hoặc thả hồn ra cửa sổ cũng giống như cố ném phi tiêu vào một vật di chuyển vậy. Để người nói không cảm thấy điều đó, hãy tập trung vào họ bằng cách ngồi đối diện và nhìn thẳng vào mắt họ. Ở nhiều nước, đặc biệt là phương Tây, nhìn thẳng vào mắt đối phương là một điều cơ bản trong giao tiếp, thể hiện bạn đang chú ý và tôn trọng người đó.

Bước 3: Tập trung, nhưng thư giãn

Khi bạn đã ngồi đối diện và nhìn vào mắt người nói, hãy thả lỏng và thư giãn. Bạn không cần phải nhìn chằm chằm vào người đối diện mọi lúc mà thỉnh thoảng có thể nhìn xung quanh như một người bình thường. Cố gắng lọc ra sự mất tập trung như là âm thanh xung quanh, hay là những ý nghĩ vẩn vơ trong đầu bạn nhé.

Bước 4: Lắng nghe và tưởng tượng ra điều người khác nói

Hãy để não tạo ra một mô hình để thể hiện những gì mình lắng nghe. Nó có thể là một bức tranh, một bản đồ thể hiện kiến thức mới. Đừng sợ những bài nói dài, chỉ cần tập trung vào những ý chính và cụm từ quan trọng mà người nói thường nhấn mạnh hoặc lặp lại. Chúng ta có thể làm được nếu thật sự tập trung. Vậy nên dù có chán thế nào, hãy tự nhủ bản thân “Phải tập trung nghe” bạn nhé.

imagination2

Bước 5: Đừng ngắt lời và đưa ra kết luận của bản thân

Từ bé, chúng ta đã được dạy rằng nói leo và ngắt lời người khác là bất lịch sự rồi đúng không? Tuy nhiên hiện nay, điều ngược lại lại diễn ra phổ biến ở những buổi hội thảo hay ở lớp học. Ngắt lời người khác thể hiện rất nhiều lời nhắn:

  • “Tôi quan trọng hơn bạn”
  • “Những gì tôi nói mới là thú vị, đúng và đáng để lắng nghe”
  • “Tôi chả cần biết bạn nghĩ gì”

Khi lắng nghe, cố gắng đừng ngắt lời và đưa ra cách giải quyết bạn nhé. Thường ai cũng thích tự tìm ra hướng giải quyết, nếu họ cần lời khuyên, họ sẽ hỏi điều đó. Trong trường hợp bạn thấy cách của bạn quá hay và cần được nói ra, ít nhất hãy xin phép người nói. Ví dụ “Bạn có muốn nghe ý tưởng của tôi không”

Bước 6: Chờ người nói dừng lại để đặt câu hỏi

Khi bạn không hiểu điều gì đó, tất nhiên bạn nên hỏi người nói. Tuy nhiên thay vì ngắt lời, hãy chờ đến lúc người đó tạm dừng giữa các phần hoặc trong mục Hỏi và Đáp nếu có.

Bước 7: Chỉ hỏi những gì liên quan

Tưởng tượng nhé, trong buổi ăn trưa, một đồng nghiệp của bạn hào hứng kể về chuyến du lịch Sa Pa và những điều tuyệt vời mà cô ấy trải nghiệm trong chuyến đi. Cô có nhắc đến một người bạn chung của bạn có đi cùng chuyến. Thế là bạn nhảy vào hỏi, “ôi lâu quá không gặp H rồi, anh ấy có khỏe không? Nghe nói mới lấy vợ đẹp lắm…” và câu chuyện chuyển qua H. Khi bạn nhận ra chuyến đi Sa Pa đã mờ nhạt thì đã hết buổi trưa rồi.

Câu chuyện kể trên diễn ra mọi lúc mọi nơi. Câu hỏi của chúng ta sẽ hướng người xung quanh đến những hướng mà đôi khi không ai mong muốn. Vậy hãy hỏi tập trung vào những gì người khác muốn nói nhé. “ồ thật vui khi H cũng đi cùng, kể cho tôi nghe nhiều hơn về chuyến đi của bạn đi”

Bước 8: Cảm nhận người nói

Sự cảm thông chính là trái tim và tâm hồn của một cuộc giao tiếp. Để hiểu được người khác, hãy đặt bạn vào vị trí của đối phương và thử cảm nhận những gì mà họ đang cảm nhận dựa trên thông tin mà bạn nghe được. Điều này không dễ dàng mà cần sự tập trung và chân thành. Nhưng đó là một điều rất ý nghĩa với người nói và cũng quan trọng cho mối quan hệ của bạn đấy.

“Một trong những cách chân thành nhất để thể hiện sự tôn trọng là chủ động lắng nghe” – Bryant H.McGill

Bước 9: Đóng góp ý kiến và thể hiện cảm xúc

Thể hiện những gì bạn hiểu thông qua hành động và cảm xúc. Ví dụ khi đối phương kể về một câu chuyện buồn, bạn có thể thể hiện mặt buồn và nói “khổ thân bạn quá, thế rồi bạn làm sao”. Nếu cảm xúc và suy nghĩ của người nói không được thể hiện rõ, bạn có thể nhắc lại một cách khéo léo điều người ta vừa nói, hoặc đơn giản là gật đầu, biểu cảm khuôn mặt hay thỉnh thoảng “uh huh”, “hmm”. Mục đích của điều này là để cho người nói thấy là bạn đang nghe và quan tâm, thay vì chỉ ngồi nghe vô thức.

Bên cạnh đó, bất kể là ở nhà hay ở công ti, hãy luôn nhắc lại những hướng dẫn và lời nhắn để đảm bảo là bạn hiểu đúng nhé.

Bước 10: Chú ý ngôn ngữ  cơ thể – Những điều không được nói ra

Ngoại trừ email, phần lớn giao tiếp được thông qua bằng ngôn ngữ không lời. Trong cuộc gặp mặt trực tiếp, bạn có thể đoán được sự nhiệt huyết hay chán nản thông qua ánh mắt, ngôn ngữ cơ thể như dáng người, cử chỉ tay. Thậm chí ngay cả khi nghe điện thoại, giọng và nhịp nói còn thể hiện nhiều hơn từ ngữ mà bạn nghe. Vậy nên khi lắng nghe, hãy nhớ để ý những gợi ý đó bạn nhé.

 

Điều cuối cùng: Tóm tắt, tóm tắt, tóm tắt

Trong vòng 1 tuần tới, sau mỗi cuộc nói chuyện mà có thông tin, hãy cố gắng tóm tắt lại bằng một câu. Trong các cuộc thảo luận hoặc kí hợp đồng, việc tóm tắt thông tin không chỉ giúp đảm bảo bạn nhớ và hiểu đúng thông tin, mà còn làm nó cảm giác thật tự nhiên nữa đấy.

“Tất cả mọi thứ được viết ra bắt đầu bằng ngôn ngữ. Ngôn ngữ bắt đầu bằng sự lắng nghe” – Jeannette Winterson

Còn chờ gì nữa? Thử áp dụng những mẹo nhỏ trên đây vào cuộc sống hằng ngày luôn bạn nhé. Bạn sẽ phải ngạc nhiên đấy!

Mai Dung

—————————————————

Rubik24 Team

Keep Moving Forward!